Twee systemen
| EES | ETIAS | |
|---|---|---|
| Wat | Registratie van binnenkomst en vertrek aan de buitengrens | Reistoestemming vooraf, online aan te vragen |
| Voor wie | Reizigers van buiten de EU voor een kort verblijf | Reizigers van buiten de EU zonder visumplicht |
| Status | Gestart op 12 oktober 2025, volledig sinds 10 april 2026 | Nog niet in werking; start verwacht in het laatste kwartaal van 2026 |
| Kosten | Geen | 20 euro |
| Geldig | Niet van toepassing | Drie jaar, of tot het paspoort verloopt |
| Nederlanders | Niet van toepassing | Niet van toepassing |
EES
Het Entry/Exit System vervangt de stempels in het paspoort van reizigers van buiten de EU die voor een kort verblijf komen, tot 90 dagen in een periode van 180 dagen. Bij de eerste grensovergang worden gezichtsopname, vingerafdrukken en de gegevens uit het reisdocument vastgelegd. Bij volgende reizen volstaat een controle. Het systeem is gefaseerd ingevoerd vanaf 12 oktober 2025 en werkt sinds 10 april 2026 volledig aan de buitengrenzen van de deelnemende landen.
Wie met een reisgenoot van buiten de EU reist, merkt dat bij de eerste registratie: aan luchthavens en bij de Eurostar kan de controle langer duren, en de wachtrijen zijn gescheiden. Een ruimere marge bij vertrek is dan verstandig. Meer informatie geeft de Europese Commissie.
ETIAS
ETIAS is een reistoestemming zoals de Amerikaanse ESTA. Reizigers uit landen zonder visumplicht, zoals het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Canada, moeten die straks vooraf online aanvragen voor een kort verblijf in de deelnemende Europese landen. De kosten zijn vastgesteld op 20 euro; reizigers jonger dan 18 of ouder dan 70 zijn vrijgesteld van die kosten. Een goedgekeurde toestemming is drie jaar geldig, of korter als het paspoort eerder verloopt.
Het systeem is nog niet operationeel. De EU kondigt de startdatum enkele maanden vooraf aan, en er is een overgangsperiode voorzien. Sites die nu al aanvragen aannemen, zijn niet officieel; de officiële aanvraag komt op de Europese site travel-europe.europa.eu.
Wat Nederlanders wel nodig hebben
- Binnen het Schengengebied: een geldig paspoort of een Nederlandse identiteitskaart. Grenscontroles zijn uitzondering, maar legitimatie is in veel landen verplicht bij een controle of in een hotel.
- Naar het Verenigd Koninkrijk: een paspoort en de Britse reistoestemming.
- Naar landen buiten de EU in Europa, zoals Albanië of Servië: de regels per land nagaan op de site van de Nederlandse overheid.
Reisgenoten met een andere nationaliteit
| Situatie | Aandachtspunt |
|---|---|
| Partner met verblijfsvergunning in Nederland | De verblijfskaart geldt samen met het paspoort; EES en ETIAS gelden niet voor houders van een Nederlandse verblijfsvergunning |
| Bezoek uit het Verenigd Koninkrijk of de VS | EES-registratie bij binnenkomst, straks ETIAS vooraf |
| Reiziger met visumplicht | Schengenvisum, en registratie in EES |